Nie dla czadu


 
Czym jest Czad?
Tlenek węgla (CO) potocznie zwany czadem jest bezbarwnym i bezwonnym silnie trującym gazem. Powstaje podczas procesu niepełnego spalania materiałów palnych, w tym paliw, które występuje przy niedostatku tlenu w otaczającej atmosferze.

Dlaczego jest niebezpieczny?
Tlenek węgla jest gazem niewyczuwalnym zmysłami człowieka

 

 
Bezbarwny Bezwonny  

 

Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwiobiegu. Uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie tlenu we krwi, powodując przy długotrwałym narażeniu (nawet w niewielkich dawkach) śmierć przez uduszenie.

Jakie są objawy zatrucia tlenkiem węgla?

Osłabienie i znużenie, które czuje zaczadzony, a także zaburzenia orientacji i zdolności oceny zagrożenia powodują, że jest on całkowicie bierny (nie ucieka z miejsca nagromadzenia trucizny), traci przytomność i – jeśli nikt nie przyjdzie mu z pomocą – umiera.
Niebezpieczne zaczynają być dawki przekraczające:

 

  • NDS 23 mg/m3 (20 ppm) - powyżej 8 godzin / dobę,
  • NDSCh 117 mg/m3 (102 ppm)  - 2 x 15 min / podczas zmainy roboczej.

 

  Stężenie śmiertelne LCL0 5850 mg/m3 (5108 ppm) - zgon po 5 min

 

Bóle głowy Nudności Zawroty głowy Duszności Upadek Utrata przytomności

 

Jak pomóc przy zatruciu tlenkiem węgla?

 

W przypadku zatrucia tlenkiem węgla należy:

 

  • Zapewnić dopływ świeżego czystego powietrza, w skrajnych przypadkach wybijając szyby w oknie;
  • Wynieść osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce, jeśli nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia osoby ratującej, w przypadku istnienia takiego zagrożenia pozostawić przeprowadzenie akcji służbom ratowniczym;
  • Wezwać służby ratownicze (pogotowie ratunkowe, PSP);
  • Jak najszybciej podać tlen;
  • Jeżeli osoba poszkodowana nie oddycha, ma zatrzymaną akcję serca, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie np.  metodą usta – usta oraz masaż serca;

 

    Nie wolno wpadać w panikę, kiedy znajdziemy dziecko lub dorosłego z objawami zaburzenia świadomości w kuchni, łazience lub garażu; należy jak najszybciej przystąpić do udzielania pierwszej pomocy.

 


Co jest główną przyczyną zaczadzeń?

 

Głównym źródłem zatruć w budynkach mieszkalnych jest niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych, spalinowych i dymowych.

 

Wadliwe działanie wspomnianych przewodów może wynikać z:

 

  • ich nieszczelności,
  • braku konserwacji, w tym czyszczenia,
  • wad konstrukcyjnych,
  • niedostosowania istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe.

 

   Powyższe może prowadzić do niedrożności przewodów, braku ciągu, a nawet do powstawania zjawiska ciągu wstecznego, polegającego na tym, że dym zamiast wydostawać się przewodem kominowym na zewnątrz, cofa się z powrotem do pomieszczenia.

 

 

 

Co zrobić by uniknąć zaczadzenia?

 

W celu uniknięcia zaczadzenia należy:

 

  • Przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodów kominowych, ich systematyczne czyszczenie oraz sprawdzanie występowania dostatecznego ciągu powietrza;
  • Użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta;
  • Stosować urządzenia posiadające stosowne dopuszczenia w zakresie wprowadzenia do obrotu; W sytuacjach wątpliwych należy żądać okazania wystawionej przez producenta lub importera urządzenia tzw. deklaracji zgodności, tj. dokumentu zawierającego informacje o specyfikacji technicznej oraz przeznaczeniu i zakresie stosowania danego urządzenia;
  • Nie zaklejać i nie zasłaniać w inny sposób kratek wentylacyjnych;
  • W przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację;
  • Systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do wyżej wspomnianego otworu lub kratki;
  • Często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien;
  • Nie bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, wymiotów, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania, gdyż mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu czadem; w takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej;
  • W trosce o własne bezpieczeństwo, warto rozważyć zamontowanie w domu czujników gazu. Koszt zamontowania takich czujników jest niewspółmiernie niski do korzyści, jakie daje zastosowanie tego typu urządzeń (łącznie z uratowaniem najwyższej wartości, jaką jest nasze życie).

 

 

 

Jak często należy czyścić kominy?

 

Zgodnie z § 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. 719), w obiektach w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:

 

  • co najmniej  raz na 3 miesiące w domach opalanych paliwem stałym(np. węglem, drewnem),
  • co najmniej raz na 6 miesięcy w domach opalanych paliwem płynnym lub gazowym (np. gazem, olejem), 
  • co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych.
  • co najmniej raz w roku usuwamy zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych.

 

Z kolei art. 62 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) zobowiązuje właścicieli i zarządców bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych do okresowej kontroli, co najmniej raz w roku stanu technicznego  instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

 

 

 

Na co zwracać uwagę przy zakupie czujników tlenku węgla?

 

Mając na uwadze potrzebę potwierdzenia poprawności i skuteczności działania czujnika tlenku węgla, przed dokonaniem zakupu urządzenia, konieczne jest upewnienie się, że wyrób spełnia wymagania Polskiej Normy: PN-EN 50291-1:2010 „Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych. Część 1: Metody badań
i wymagania.” 

 

Spełnienie wymagań powinno być potwierdzone certyfikatem wydaniem przez kompetentną jednostkę certyfikującą wyroby.

 

 

 

Gdzie i jak montować czujniki tlenku węgla?

 

Czujniki tego typu należy montować zgodnie z zaleceniami producenta. Montaż większości
z nich producenci zalecają na wysokości wzroku czyli ok. 1,5 m od podłogi.  Powyższe wynika z wielu czynników: m.in. parametrów fizyko-chemicznych CO, przemian termodynamicznych zachodzących  podczas uwalniania się tego gazu, jak i możliwości łatwiejszego zauważenia sygnalizacji diodowej tych czujników.

 

Czujniki tlenku węgla należy bezwzględnie umieszczać w każdym pomieszczeniu, w którym znajduje się wyposażenie stanowiące potencjalne źródło emisji tlenku węgla oraz
w pomieszczeniach sąsiadujących, w których mieszkańcy spędzają dużo czasu.